Kenanlılar, İbraniler, Fenikeliler

Samilerinyaşadıkları alan, Kilikia’dan Kızıldeniz’e, Akdeniz’den Suriye bozkırlarına kadar uzanıyordu. Yalnızca dilbilimsel tanıklıklar ve yazılı tarihi kaynaklar, halkları birbirinden ayırt edebilmemize olanak verir. Bu bölgede, 1500 – 2000 yıl boyunca Aramca, Ugaritçe, Fenikece, İbranice, Moab diliyle konuşulup yazılmaktaydı; uluslar arası iletişimde ise Asur – Babil dili kullanılıyordu. İnsanlarla uygarlıkların birbiri içinde eridiği bir pota olan bu topraklara, Amurrular’dan önce III. Bin yıl sonunda yerleşmiş olan Samiler, Kenan’ın ilk halkı sayılabilir. Kenanlılar, sınırları Asi ve ürdün ırmakları ile Akdeniz tarafından çizilen bir bölgede denize yakın topraklara yerleşmişti; Amurrular ise Kuzey Suriye’de yaşıyordu. Göçebe Sami ırkından gelen Aramiler, MÖ 1200’den itibaren yüzyıl boyunca bölgeye sızdı; bunu Ege’den saldıran denizci halkların yoğun ve şiddetli akınlarının yıkıcı sonuçları izledi. Bir sonraki yüzyılda, geriye kalan Kenanlılar kıyı şeridine yerleşti; bunlar Fenikeliler’di.

Güneyde Filistiler (Deniz Halkları’nın bir kolu) yerleştikleri bölgeye kendi adlarını verdiler: Filistin (Filisti ülkesi). Aramiler ise doğuda Lübnan Dağı’na kadar olan bölgede küçük krallıklar kurdular. İbraniler, İsrailoğulları, Yahudiler gibi isimlerin hepsi de Filistin denen bu ülkede I. Binyılda en son yaşayan halkları belirtir. Göçebe Aramiler olarak zaman zaman Kenanlılar’ın yerleşim merkezlerine sızdıklarında İbraniler; dini bir birlik oluşturup ülkeyi yavaş yavaş fethederek; kısa ömürlü İsrail ve Yahuda krallıkları oluşturduklarında İsrailoğulları; Babil sürgününden dönüp küçük bir topluluk halinde Yahuda bölgesine yerleştiklerinde ise Yahudiler, yani Yahudalılar olarak anılmaya başladılar. Mısır’dan Mezopotamya’ya kadar dağılmış binlerce İsrailoğulları ile karşılaştırıldığında sayıları çok azdı. Fakat zamanla, Musa’nın yasalarını benimseyen herkes için “Yahudi” adı kullanılır oldu.

Kaynak: THEMA Larusse

Hazırlayan: Bağımsız Rehberler Platformu 

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !